Т. Абдиев. "Сөз башат". Этимологические этюды
Фразеологизмдерди көп жылдардан бери изилдеп келе жаткан окумуштуу Раимжан Эгембердиевдин ою боюнча, бул фразеологизмдин келип чыгышы короз же бөдөнө уруштуруу менен байланыштуу. Урушпай туруп алган короздун же бөдөнөнүн колтугуна муздак суу бүрккөндө, жаалданган немелер дароо тебише кетет дейт.

Фразеологический словарь кыргызского языка (2015)
Бирөөгө каршы көкүтүү, астыртан тукуруп, шилтеп коюу. Караңгы кишилерди көкүтүп, колтугуна суу бүркөт (Бектенов). Момундардын колтугуна суу бүркүп, Самсахунга карай бет алдырууда (Жантөшев). Анын колтугуна суу бүркүп, мага аябай тукуруптур («Чалкан»).

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
Бирөөгө каршы көкүтүү, астыртан тукуруп, шилтеп коюу. Караңгы кишилерди көкүтүп, колтугуна суу бүркөт (Бектенов). Момундардын колтугуна суу бүркүп, Самсахунга карай бет алдырууда (Жантөшев). Анын колтугуна суу бүркүп, мага аябай тукуруптур («Чалкан»).